Nghiên cứu tiết lộ khoa học đằng sau AHA và BHA cho tẩy tế bào chết da
October 27, 2025
Làn da mặt là tấm gương phản chiếu lối sống và sức khỏe tổng thể của chúng ta. Khi các khuyết điểm trên da xuất hiện—da xỉn màu, lỗ chân lông to hoặc nổi mụn thường xuyên—nhiều người tìm kiếm các giải pháp hiệu quả nhưng dịu nhẹ. Alpha hydroxy acids (AHAs) và beta hydroxy acids (BHAs), là những chất tẩy tế bào chết hóa học, đã thu hút sự chú ý đáng kể vì khả năng cải thiện kết cấu da, giảm mụn và làm sáng da. Tuy nhiên, việc kết hợp các thành phần hoạt tính này một cách an toàn vào quy trình chăm sóc da hàng ngày đặt ra một thách thức đối với nhiều người. Hướng dẫn toàn diện này cung cấp lời khuyên chuyên nghiệp về việc hiểu cơ chế hoạt động của chúng, phân biệt giữa các loại và tạo ra các kế hoạch tẩy tế bào chết được cá nhân hóa để có được làn da khỏe mạnh, rạng rỡ.
AHA vs. BHA: Nguyên tắc và Sự khác biệt trong Tẩy tế bào chết hóa học
Alpha hydroxy acids (AHAs) và beta hydroxy acids (BHAs) là hai chất tẩy tế bào chết hóa học phổ biến hoạt động bằng cách hòa tan các liên kết giữa các tế bào da, thúc đẩy quá trình bong tróc các tế bào da chết để cải thiện kết cấu da. Mặc dù cả hai đều là chất tẩy tế bào chết hóa học, chúng khác nhau đáng kể về độ hòa tan, độ sâu thâm nhập và sự phù hợp với loại da.
AHA: Chất tẩy tế bào chết tan trong nước
AHAs là các axit tan trong nước, hoạt động chủ yếu trên bề mặt da. Các loại phổ biến bao gồm:
- Glycolic Acid: Phân tử nhỏ nhất với khả năng thâm nhập mạnh nhất và kết quả rõ rệt nhất, nhưng cũng có khả năng gây kích ứng cao hơn.
- Lactic Acid: Dịu nhẹ hơn với lợi ích dưỡng ẩm, lý tưởng cho da khô hoặc da nhạy cảm.
- Malic Acid, Citric Acid, Tartaric Acid: Thường được kết hợp với các AHA khác để tăng cường hiệu quả tẩy tế bào chết tổng thể.
Những lợi ích chính của AHAs bao gồm:
- Cải thiện kết cấu da bằng cách thúc đẩy quá trình tái tạo tế bào
- Giảm nếp nhăn và nếp nhăn bằng cách kích thích sản xuất collagen
- Làm sáng da bằng cách loại bỏ các tế bào bề mặt xỉn màu
- Tăng cường sự hấp thụ của các sản phẩm chăm sóc da khác
BHA: Chất tẩy tế bào chết tan trong dầu
BHAs là các axit tan trong dầu có thể thâm nhập sâu vào lỗ chân lông để hòa tan dầu thừa và tạp chất. BHA phổ biến nhất là axit salicylic.
Những lợi ích chính của BHAs bao gồm:
- Làm thông thoáng lỗ chân lông bằng cách hòa tan dầu và tế bào da chết
- Kiểm soát sản xuất bã nhờn ở da dầu
- Giảm viêm liên quan đến mụn trứng cá
- Ngăn ngừa mụn trong tương lai bằng cách ức chế vi khuẩn gây mụn
Cân nhắc về Tần suất sử dụng AHA và BHA
Việc xác định tần suất sử dụng thích hợp phụ thuộc vào một số yếu tố:
- Loại da: Da dầu/dễ bị mụn thường dung nạp BHAs tốt hơn (có thể sử dụng hàng ngày hoặc cách ngày), trong khi da khô/nhạy cảm nên bắt đầu với 1-2 lần sử dụng AHA nhẹ mỗi tuần.
- Mức độ nhạy cảm: Da nhạy cảm cần nồng độ thấp hơn và sử dụng ít thường xuyên hơn so với da khỏe mạnh.
- Nồng độ sản phẩm: Nồng độ thấp (10%).
- Công thức sản phẩm: Sữa rửa mặt (tiếp xúc ngắn) cho phép sử dụng thường xuyên hơn so với các phương pháp điều trị để lại trên da như serum hoặc mặt nạ.
Chiến lược sử dụng an toàn và các biện pháp phòng ngừa
Để tối đa hóa lợi ích đồng thời giảm thiểu rủi ro:
- Bắt đầu với nồng độ thấp (≤5% AHA, ≤2% BHA) để xây dựng khả năng dung nạp
- Tăng dần tần suất từ 1-2 lần sử dụng mỗi tuần
- Tránh kết hợp với các hoạt chất mạnh khác (ví dụ: retinoids, vitamin C nồng độ cao)
- Sử dụng các sản phẩm dưỡng ẩm có chứa ceramide hoặc axit hyaluronic sau đó
- Sử dụng kem chống nắng phổ rộng (SPF30+) hàng ngày vì chất tẩy tế bào chết làm tăng độ nhạy cảm với ánh sáng
- Ngừng sử dụng nếu xảy ra kích ứng (đỏ, châm chích, bong tróc)
- Thực hiện kiểm tra miếng dán trước khi thoa lên toàn bộ khuôn mặt
- Lưu ý các chống chỉ định: mang thai, cho con bú, hàng rào bảo vệ da bị tổn thương hoặc dị ứng với axit salicylic
Kế hoạch tẩy tế bào chết được cá nhân hóa theo loại da
Da dầu/Dễ bị mụn
Mục tiêu: Kiểm soát dầu, làm sạch lỗ chân lông, ngăn ngừa mụn
Khuyến nghị: Ưu tiên các sản phẩm BHA (sữa rửa mặt, serum); có thể sử dụng BHA nồng độ thấp hàng ngày, với các phương pháp điều trị nồng độ cao hơn hàng tuần
Biện pháp phòng ngừa: Tránh làm sạch quá mức; duy trì hydrat hóa
Da khô/Nhạy cảm
Mục tiêu: Tẩy tế bào chết nhẹ nhàng, làm sáng da, giữ ẩm
Khuyến nghị: Chọn AHA nhẹ (axit lactic); sử dụng nồng độ thấp hàng tuần với mặt nạ dưỡng ẩm
Biện pháp phòng ngừa: Tránh AHA nồng độ cao; ưu tiên sửa chữa hàng rào bảo vệ da
Da hỗn hợp
Mục tiêu: Chăm sóc theo vùng (kiểm soát dầu + hydrat hóa)
Khuyến nghị: Sử dụng BHA ở vùng chữ T, AHA ở những vùng khô hơn
Biện pháp phòng ngừa: Tránh các vùng nhạy cảm (viền mắt/môi); không tẩy tế bào chết quá mức
Tư vấn chuyên nghiệp
Mặc dù nói chung là an toàn, những người có làn da nhạy cảm hoặc các tình trạng hiện có nên tham khảo ý kiến bác sĩ da liễu trước khi sử dụng AHAs hoặc BHAs. Chuyên gia có thể đánh giá các đặc điểm của da, xác định các rủi ro tiềm ẩn và phát triển các kế hoạch điều trị tùy chỉnh.

